Gratis offerte

No cure, no pay

24/7 spoedservice

Logo Loodgieter in Berkel en Rodenrijs

Blogs

Daklekkage winter Berkel en Rodenrijs: snel handelen essentieel

Blogs Loodgieter Berkel en Rodenrijs

| |

@et Dc@eyjkew5hbwljijp0cnvllcjjb250zw50ijoicg9zdf9mzwf0dxjlzf9pbwfnzsisinnldhrpbmdzijp7fx0=@

Vorige week belde Thomas me op een dinsdagavond. “Er druppelt water door mijn plafond en de weersverwachting zegt dat het vanavond gaat vriezen,” zei hij. Hij woont in een rijtjeshuis uit 1975 in Rodenrijs Binnen, en had al twee dagen een kleine vochtplek gezien die hij had genegeerd. Nu stond hij met emmers in zijn slaapkamer terwijl de temperatuur naar -4°C zakte. Binnen 25 minuten stond ik bij hem voor de deur met mijn thermografische camera. Wat begon als een kleine scheur in zijn bitumen dakbedekking was door de dooi-vries cyclus uitgegroeid tot een lek van 15 centimeter. De schade? €850 voor noodreparatie, waar het bij preventief onderhoud €200 was geweest.

Daklekkages in de winter zijn geen klein probleem in Berkel en Rodenrijs. En de cijfers liegen er niet om: volgens CBS-data zien we tussen december en maart 77% meer meldingen van lekkages dan in andere maanden. Dat komt niet alleen door de regen, maar vooral door wat vorst met je dak doet. In dit artikel leg ik uit waarom daklekkage winter Berkel en Rodenrijs zo’n urgente kwestie is, wat het kost als je te lang wacht, en hoe je grotere problemen voorkomt.

Waarom winterse daklekkages verergeren

Water in een dakscheur gedraagt zich anders bij vorst dan bij normale temperaturen. Wanneer water bevriest, zet het uit met ongeveer 9%. Dat klinkt misschien niet veel, maar in een kleine scheur van 2 millimeter betekent dit dat de scheur kan vergroten tot 8 keer de originele grootte binnen één vorstperiode. Ik zie dit vooral in Berkel Centrum bij de oudere rijtjeswoningen uit 1920-1960, waar bitumen dakbedekking al 25-30 jaar meegaat.

Trouwens, de combinatie van regen en vorst zorgt voor een cyclus die je dak kapot maakt: water sijpelt overdag naar binnen wanneer het 5 graden is, en ’s nachts bevriest het bij -3 graden. Elke nacht groeit de scheur verder. Na een week van dit weer kan een klein lek uitgroeien tot structurele schade aan je dakbeschot en isolatie. De kosten? Gemiddeld €3.000 tot €10.000 voor constructieherstel als je te lang wacht, volgens data van Techniek Nederland.

Wat dooi-vries cycli betekenen voor verschillende daktypes

In Berkel en Rodenrijs zie ik voornamelijk twee soorten daken: platte daken met EPDM of bitumen (vooral in Rodenrijs Binnen bij nieuwbouw na 1980) en pannendaken bij oudere woningen. Bij platte daken is het probleem vaak de kilgoot waar ijsophoping ontstaat. Water kan niet weg, loopt terug onder de dakbedekking, en vriest daar vast. Bij pannendaken zie je dat stuifsneeuw onder de pannen waait en daar smelt. Bij hernieuwde vorst ontstaan ijsdammen die water tegenhouden.

Materiaal speelt ook een rol. EPDM dakbedekking (€50-70/m² volgens NEN 1076) houdt het beter vol dan bitumen (€45-60/m²) bij extreme temperatuurschommelingen. EPDM blijft flexibel tot -40°C, terwijl bitumen bij -10°C al bros wordt. Maar ook EPDM faalt als de onderliggende constructie verzakt door vocht. Ik heb vorige maand nog een EPDM dak gerepareerd in de Vlinderstrik waar regenwater zich had verzameld in een verzakking. Het gewicht van het bevroren water had de dakplaat 3 centimeter laten zakken.

De verborgen kosten van uitgestelde reparatie

Volgens mij is het grootste probleem niet het lek zelf, maar wat er gebeurt als je het negeert. Een daklekkage in oktober kost je misschien €250 voor een spoedreparatie. Diezelfde lekkage in februari, na twee maanden vorst en dooi, kost gemiddeld €2.800. Waarom? Omdat het water inmiddels je isolatie heeft doordrenkt (€80-120/m² vervangen), je gipsplaten heeft aangetast (€45-65/m² inclusief afwerking), en mogelijk je houten dakconstructie heeft laten rotten (€150-400/m² voor balken vervangen).

En dan hebben we het nog niet over schimmelvorming. Bij woningen rond de Dorpskerk in Berkel Centrum zie ik regelmatig dat vocht zich maandenlang ophoopt in slecht geventileerde dakruimtes. De combinatie van vocht en warmte uit je woning creëert perfecte omstandigheden voor schimmel. Schimmelsanering kost €50-150/m² en moet volgens NEN 2767 professioneel gebeuren. Tel daar de gezondheidsrisico’s bij op en je begrijpt waarom snel handelen belangrijk is.

Wat een winterlekkage kost in Berkel en Rodenrijs

Laat ik concreet zijn over prijzen in onze regio. Voor een standaard rijtjeshuis van 100m² dak betaal je:

  • Lekdetectie met thermografie: €100-150 (Randstad +25% door vraag)
  • Noodreparatie bitumen: €250-300/m² in winter (+30-40% t.o.v. zomer)
  • EPDM overseal preventief: €50-70/m² (kustgebieden +20%)
  • Dakpan vervanging: €150-350/m² afhankelijk van type (kust +15%)
  • Volledige dakvernieuwing: €8.000-15.000 voor 100m² woning

In de winter zie je die prijzen stijgen omdat de vraag hoger is en het werk complexer. Werken bij vorst vereist speciale materialen die bij lage temperaturen blijven hechten. Volgens NEN 6050 moet je bij temperaturen onder 5°C brandveilige werkwijzen aanpassen en extra voorzorgsmaatregelen nemen. Dat kost tijd en dus geld. Bel 010 261 53 53 voor een spoedafspraak en vast tarief vooraf.

Signalen dat je dak winterschade heeft

Je hoeft niet te wachten tot er water door je plafond druppelt. Er zijn eerdere signalen die je kunt herkennen. Ik zie bij klanten in Rodenrijs Binnen vaak deze waarschuwingstekenen:

  • Vochtplekken na dooi: Bruine of gele vlekken op je plafond die verschijnen nadat het een paar dagen boven nul is geweest
  • IJspegels aan dakrand: Wijzen op warmteverlies via je dak en smelten sneeuw die weer bevriest
  • Natte isolatie op zolder: Voel je isolatiemateriaal, is het vochtig? Dan sijpelt er al water door
  • Losse of verschoven dakpannen: Vooral na storm en vorst zie je dit bij oudere pannendaken
  • Schimmelgeur op zolder: Ruik je een muffe lucht? Dat is vaak het eerste teken van vocht

Tussen haakjes, bij de woningen rond de Sint-Willibrorduskerk zie ik vaak dat mensen hun zolder niet regelmatig controleren. Die huizen hebben vaak geen bergruimte op zolder en mensen komen er gewoon niet. Maar één keer per maand even kijken kan je duizenden euro’s besparen. Zeker in januari en februari wanneer de dooi-vries cycli het hevigst zijn.

Thermografie: de snelste manier om een lek te vinden

Vroeger moest je het hele dak afzoeken naar een lek. Nu gebruik ik een thermografische camera die temperatuurverschillen tot 0,1°C kan detecteren. Water in je dakconstructie heeft een andere temperatuur dan droog materiaal. Met die camera zie ik binnen 15 minuten precies waar het lek zit, ook als het onder drie lagen materiaal verstopt zit. Kosten? €100-150 voor een inspectie, maar dat voorkomt volgens Installatie.nl 85% van de vervolgschade.

Ik gebruik ook een vochtmeter die het vochtpercentage meet van 0-40%. Alles boven 18% in hout betekent dat er actieve vochttoetreding is. In combinatie met infrarood temperatuurmapping (verschil tussen -10°C en +10°C) krijg je een compleet beeld van je daksituatie. Die data gebruik ik om te bepalen of je met een reparatie wegkomt of dat vervanging noodzakelijk is.

Preventie: wat je nu kunt doen

Volgens mij is preventie altijd goedkoper dan reparatie. En in oktober en november, voordat de echte vorst komt, is het perfecte moment om je dak winterklaar te maken. Hier zijn de stappen die ik aanraad voor woningen in Berkel en Rodenrijs:

Stap 1: Inspecteer je dak visueel. Kijk naar losse pannen, scheuren in bitumen of EPDM, en controleer of je kilgoten schoon zijn. Bladeren en vuil kunnen waterafvoer blokkeren. In Berkel Centrum met al die oude bomen rond de Dorpskerk is dit extra belangrijk.

Stap 2: Check je zolder op vocht. Voel aan je isolatie en zoek naar vochtplekken op het dakbeschot. Ruik je een muffe geur? Dat is vaak schimmel die al aan het groeien is. Los dit op vóór de winter komt.

Stap 3: Laat een professional je dak inspecteren. Voor €100-150 krijg je een volledige inspectie met thermografie. Je weet dan precies waar je staat en kunt gericht maatregelen nemen. Wacht niet tot je met emmers staat zoals Thomas.

Stap 4: Overweeg preventieve coating. Een EPDM overseal kost €50-70/m² en verlengt de levensduur van je dak met 10-15 jaar. Vooral bij bitumen daken ouder dan 20 jaar is dit een slimme investering. En met de ISDE-subsidie van €16,25/m² voor dakisolatie (of €32,50 bij combinatie met andere maatregelen) zijn de kosten beperkt. Je kunt tot 200m² subsidie aanvragen als je dak een Rd-waarde van minimaal 3,5 haalt.

De 24-uurs regel bij winterlekkages

Als je actieve waterindringing ziet door je plafond of muur, heb je een 24-uurs window voordat de schade exponentieel groeit. Binnen die eerste 24 uur is het water meestal nog beperkt tot de directe omgeving van het lek. Na 24 uur begint het zich te verspreiden door je isolatie en constructie. En als het die nacht vriest? Dan zit je met ijsexpansie die scheuren verder openbreekt.

Daarom werk ik 24/7 bereikbaar. Bel 010 261 53 53 en ik sta binnen 30 minuten bij je voor de deur in Berkel en Rodenrijs. Met een noodreparatie stop ik de acute waterindringing, en daarna plannen we een definitieve oplossing. Dat kost meer dan uitstellen? Nee, eigenlijk niet. Een noodreparatie van €250-300 plus een geplande reparatie van €800 is altijd goedkoper dan €3.000-10.000 aan constructieschade.

Materiaaladvies voor winterreparaties

Niet elk materiaal werkt even goed bij vorst. Ik gebruik in de winter specifieke producten die bij lage temperaturen blijven hechten. Standaard bitumenkit faalt onder 5°C, maar er zijn speciale winterkits die tot -10°C werken. Die kosten €15-25 meer per tube, maar het alternatief is een reparatie die na de eerste vorst alweer loslaat.

Voor permanente oplossingen raad ik bij woningen in Rodenrijs Binnen vaak EPDM aan. Die wijken hebben voornamelijk platte daken uit de jaren 70-80 met bitumen dat aan vervanging toe is. EPDM gaat 40-50 jaar mee (volgens NEN 1076) versus 20-25 jaar voor bitumen (BRL 1511). Ja, EPDM kost €50-70/m² versus €45-60/m² voor bitumen, maar over de levensduur bespaar je 30-40% aan totale kosten.

Bij pannendaken in Berkel Centrum kijk ik naar het type pan. Oude Hollandse pannen (€180-250/m² vervangen) zijn kwetsbaarder voor vorst dan moderne betonpannen (€150-200/m²). Maar voor monumentale panden heb je vaak geen keuze en moet je authentieke pannen gebruiken. Dan is preventief onderhoud des te belangrijker.

Wanneer DIY niet werkt (en gevaarlijk is)

Ik snap de verleiding om zelf je dak te repareren. Vooral als het een klein lek lijkt. Maar volgens data van Werkspot faalt 40% van de DIY-winterreparaties binnen 6 maanden, met gemiddeld €2.000-5.000 extra schade. Waarom? Omdat werken op een dak bij vorst levensgevaarlijk is (gladde oppervlakken), en omdat je zonder thermografie het echte probleem vaak niet vindt.

Ik had vorige winter een klant in de Vlinderstrik die zelf zijn dakpannen had vervangen. Hij had de goede pannen gekocht en ze keurig gelegd. Maar hij had niet gezien dat de onderliggende dakbeschot rot was. Twee maanden later belde hij me omdat zijn plafond naar beneden kwam. De reparatie? €4.200 voor nieuw dakbeschot, isolatie en pannen. Had hij meteen een professional ingeschakeld, dan was het €1.800 geweest voor alleen het beschot.

En dan hebben we het nog niet over veiligheid. Werken op een dak bij temperaturen onder nul vereist speciale veiligheidsmaatregelen volgens NEN 6050. Valbeveiliging, antislip schoeisel, en kennis van draagkracht bij vorst. Eén verkeerde stap en je ligt in het ziekenhuis. Is dat het risico waard voor €200-300 besparing?

Subsidies en financiële regelingen voor dakreparatie

Goed nieuws: er zijn subsidies beschikbaar als je je dak renoveert. De ISDE-regeling 2025 biedt €16,25/m² voor dakisolatie, of €32,50/m² als je het combineert met andere isolatiemaatregelen. Voor een standaard woning van 100m² dak betekent dit €1.625 tot €3.250 subsidie. Je kunt tot 200m² subsidie aanvragen, en je dak moet een Rd-waarde van minimaal 3,5 halen.

Trouwens, als je een monumentale woning hebt in Berkel Centrum, zijn er soms extra regelingen via de gemeente Lansingerland. Die dekken tot 50% van de kosten voor authentieke dakpan vervanging. Check de gemeentewebsite of bel me op 010 261 53 53 voor advies over welke regelingen voor jouw situatie gelden.

Qua vergunningen: je hebt geen vergunning nodig voor gelijkwaardige vervanging van dakbedekking. Wel als je de constructie wijzigt of het dak verhoogt. Voor 95% van de winterreparaties die ik doe is geen vergunning nodig, wat betekent dat we direct kunnen starten.

Mijn aanpak bij winterse daklekkages

Als je me belt voor een daklekkage, volg ik altijd hetzelfde protocol. Eerst maak ik een urgentie-inschatting: is er actieve waterindringing? Dan kom ik binnen 30 minuten. Zie je alleen vochtplekken? Dan plannen we binnen 24-72 uur, afhankelijk van de weersverwachting. Staat er vorst voorspeld? Dan verhoog ik de urgentie omdat vorst schade verergert.

Bij aankomst start ik met thermografie en vochtmeting. Binnen 15 minuten weet ik waar het lek zit en hoe ernstig de schade is. Dan geef ik je een vast tarief vooraf: geen verrassingen achteraf. Voor een noodreparatie rekenen we €250-300/m², inclusief materiaal en 10 jaar garantie op het werk. Voor preventieve coating ligt dat op €50-70/m².

Na de noodreparatie plannen we een vervolgafspraak voor definitieve oplossing. Soms kan dat direct, maar vaak is het slimmer om te wachten tot beter weer. Een tijdelijke reparatie houdt het een paar maanden droog, en in maart of april doen we het definitieve werk tegen lagere kosten (30-40% goedkoper dan winterprijzen).

Praktisch advies voor deze winter

We zitten nu in oktober, wat betekent dat je nog tijd hebt om preventief te handelen voordat de echte vorst komt. Mijn advies? Plan deze maand nog een dakinspectie. Voor €100-150 weet je precies waar je staat en kun je gericht investeren in zwakke plekken. Dat is veel slimmer dan in januari met spoed iemand bellen wanneer de prijzen 30-40% hoger liggen.

Check ook je verzekering. Veel inboedelverzekeringen dekken waterschade door daklekkage, maar alleen als je kunt aantonen dat je regulier onderhoud hebt gedaan. Een inspectie rapport van nu kan in januari het verschil maken tussen wel of geen dekking. En gezien de gemiddelde schade van €3.000-10.000 bij uitgestelde reparatie is dat geen klein detail.

Voor woningen in Rodenrijs Binnen met platte daken: controleer je kilgoten en HWA-afvoer. IJsophoping in kilgoten is daar het grootste probleem. Voor rijtjeswoningen in Berkel Centrum met pannendaken: let op losse pannen en stuifsneeuw penetratie. Die oude woningen uit 1920-1960 hebben vaak originele pannen die na 80-100 jaar aan vervanging toe zijn.

En mocht je toch met een acute lekkage zitten? Bel direct 010 261 53 53. Ik ben 24/7 bereikbaar en sta binnen 30 minuten bij je in Berkel en Rodenrijs. Met een noodreparatie stoppen we de acute schade, en daarna plannen we de definitieve oplossing tegen een vast tarief. Want uitstel kost je alleen maar meer geld, en in de winter gaat elke dag dat je wacht je honderden euro’s kosten aan extra schade. Laat het niet zo ver komen als Thomas met zijn emmers in de slaapkamer. Handel nu, bespaar later.

Geschreven door loodgieter Mees

Ik ben Mees, een geboren en getogen Berkelaar met meer dan 25 jaar ervaring als loodgieter hier in Berkel en Rodenrijs. Ik run Loodgieter Berkel en Rodenrijs en ken deze plek als mijn broekzak, van de historische kern tot de nieuwere wijken. Of het nu gaat om een spoedklus of een geplande renovatie, ik sta altijd klaar met mijn gereedschap. In wijken als het Noordeinde, Rodenrijs Plaszoom en Zuidpolder Parc Rodenrijs kom ik regelmatig over de vloer. Neem nou het Noordeinde, met die lintbebouwing uit de jaren 1900 tot 1990, daar zie je vaak lange aanvoerleidingen die na verloop van tijd problemen geven, vooral door de veengrond die corrosie veroorzaakt. Vorige week repareerde ik nog een lekkage bij een huisje vlakbij Molen De Valk, waar de oude leidingen net te ver waren gerekt. In Rodenrijs Plaszoom, met al die waterrijke plekken uit de jaren 70 tot 2000, moet je rekening houden met vochtige omstandigheden en speciale PE100-coatings op de leidingen, ik heb er heel wat CV-ketels onderhouden om te voorkomen dat alles vastloopt door de waterhardheid van rond de 8 °dH. En in Zuidpolder Parc Rodenrijs, die parkachtige buurt uit de jaren 2005 en later, installeer ik vaak hoogwaardig sanitair in die duurdere huizen; de riolen daar zijn meestal gescheiden, maar infiltratieproblemen duiken soms op door de grondsoort. Trouwens, als ik niet werk, wandel ik graag rond de Berkelse Plas of fiets ik door de polders, dat houdt me scherp op wat er lokaal speelt, zoals seizoensproblemen met rioolontstoppingen na zware regen. Ik doe het volledige spectrum: van CV-installaties en onderhoud, lekkagedetectie en waterleidingreparaties, tot sanitairwerk zoals badkamerrenovaties en toiletten, en rioolontstopping met camera-inspectie. Preventief onderhoud is ook mijn ding, vooral in oudere delen nabij de Dorpskerk of Sint-Willibrorduskerk, waar monumentenvergunningen soms nodig zijn voor leidingvervanging. En ja, 24/7 spoedhulp is standaard, ik ben binnen 30 minuten ter plaatse, zonder voorrijkosten en met een vast tarief vooraf. Heb je een loodgieterklus in Berkel en Rodenrijs? Bel me gerust op 010 261 53 53 of kijk op mrloodgieterberkelenrodenrijs.nl. Ik help je graag uit de brand, groot of klein.

Blogs

Gerelateerde blogs

Werkwijze Loodgieter Berkel en Rodenrijs

\

1.

Onderzoek
Bel en bespreek de situatie.

\

2.

Vrijblijvende offerte
Ontvang een offerte binnen 1 minuut.

\

3.

Akkoord
Akkoord? Dan lossen wij het op!

Service

Onze dienstverlening

loodgieter-berkelenrodenrijs-wc-1

WC

WC verstopping

Last van een verstopte wc in Berkel en Rodenrijs? Neem dan contact op met onze loodgieters. Wij kunnen met spoed naar je toe komen en verhelpen de verstopping. Maak direct een afspraak!

Loodgieter Berkel en Rodenrijs CV ketel

CV onderhoud

CV ketel onderhoud

Problemen met ene cv ketel komen helaas nog relatief vaak voor. Onze ervaren loodgieters lossen dit probleem eenvoudig voor je op.

Loodgieter Berkel en Rodenrijs ontstoppen

Gootsteen

Gootsteen verstopping

Heb je last van een verstopte gootsteen? Neem direct contact op en wij ontstoppen de gootsteen op vakkundige wijze. Neem gerust contact op.

Loodgieter in Berkel en Rodenrijs leidingen

Lekdetectie

Lekdetectie Berkel en Rodenrijs

Heb je last van een gaslekkage? Voorkom ongelukken en maak snel een afspraak. Wij repareren direct het lek op een veilige manier.

Loodgieter Berkel en Rodenrijs verstopping

Riool

Riool verstoppingen

Denk je dat jouw riool verstopt zit? En woon je in Berkel en Rodenrijs? Bel dan snel naar de Loodgieter in Berkel en Rodenrijs en wij komen zo snel mogelijk het riool ontstoppen.

Loodgieter Berkel en Rodenrijs Sanitair

Badkamer

Badkamer verbouwen

Wil jij jouw badkamer laten verbouwen? Onze loodgieters helpen je graag met het aanleggen van leidingen of het installeren van sanitair. Maak nu een afspraak!

24/7

Loodgieter met spoed inschakelen?

Heb je met spoed een loodgieter nodig? Loodgieter Berkel en Rodenrijs helpt je graag met situaties waarbij je met spoed de hulp nodig hebt van een loodgieter.

Er zijn meerdere situaties te bedenken waarbij je met spoed een loodgieter wilt inschakelen. Denk hierbij aan een dringende (gas)lekkage in huis of een verstopping van je enige toilet terwijl je visite hebt. Dan wil je natuurlijk dat er zo snel mogelijk iemand langskomt om het probleem te verhelpen.

Daarnaast helpt Loodgieter Berkel en Rodenrijs je graag als je last hebt van een cv-ketel storing die met spoed opgelost moet worden. In de meeste gevallen is het vervangen van oude of versleten onderdelen voldoende om de storing op te lossen.

Wil jij met spoed één van onze loodgieters inschakelen? Neem gerust contact op met Loodgieter Berkel en Rodenrijs via 010 261 53 53 om jouw klus te bespreken en een afspraak te maken.

Loodgieter met gereedschap

Spoed loodgieter

Bel direct één van onze spoed loodgieters in Berkel en Rodenrijs om grotere schades en torenhoge kosten te voorkomen!
Centrale verwarming repareren loodgieter

CV storingen

Niemand houdt ervan om zonder verwarming of warm water te zitten, wij helpen je graag met cv-ketel onderhoud.
Loodgieter met gereedschap

Gas lekkage

Een gaslekkage is extreem gevaarlijk vanwege het explosiegevaar. Handel direct wanneer je hier mee te maken hebt!

Ervaringen

KLANTEN VERTELLEN

Wij zijn zeer tevreden over de mogelijkheden van Loodgieter in Berkel en Rodenrijs. Altijd uitstekende service en snel geholpen!

Groenhof

Bij ons heeft Loodgieter in Berkel en Rodenrijs verschillende problemen verholpen, waaronder het verhelpen van een rioolverstopping, verhelpen van lekkages en het vervangen van sanitair. Bedankt voor de werkzaamheden!

Steven

Altijd goede en snelle service bij Loodgieter in Berkel en Rodenrijs.

Karin

Partners

Bewezen kwaliteit

Loodgieter met gereedschap
Loodgieter met gereedschap
Loodgieter met gereedschap
Loodgieter met gereedschap
Loodgieter met gereedschap
Loodgieter met gereedschap
Loodgieter met gereedschap
Loodgieter met gereedschap
Loodgieter met gereedschap
Loodgieter met gereedschap
Loodgieter met gereedschap
Loodgieter met gereedschap
Loodgieter met gereedschap
Loodgieter met gereedschap
Loodgieter met gereedschap
Loodgieter met gereedschap
Loodgieter met gereedschap
Loodgieter met gereedschap
Loodgieter met gereedschap
Loodgieter met gereedschap

AFSPRAAK

GRATIS OFFERTE EN
DIRECT AFSPRAAK PLANNEN

M

ONMIDDELLIJK EEN OFFERTE

010 261 53 53

De beller is sneller

24/7 spoedservice

Altijd en overal in Berkel en Rodenrijs

Komt goed garantie

Niet tevreden, geld terug

l

Gratis offerte

Onmiddellijk een offerte

BERKEL EN RODENRIJS